Những câu chuyện đau lòng do tai biến sản khoa

Sự cố y khoa là điều không ai mong muốn, từ bệnh nhân và gia đình người bệnh, đến bác sĩ điều trị. Đặc biệt là những biến cố trong sản khoa. Khi mầm sống sắp chào đời với bao niềm hy vọng, nhưng lại nhận được hung tin vào giai đoạn vượt cạn. Nỗi đau này không chỉ ám ảnh người nhà bệnh nhân, mà đôi khi còn khiến người thầy thuốc suy sụp, thậm chí từ bỏ chiếc áo blouse trắng của mình.

Ảnh minh hoạ

TS.BS. Nguyễn Thị Thanh Hà mở đầu chia sẻ bằng lời dạy của ông bà ta “Đàn ông đi biển có đôi, đàn bà đi biển mồ côi một mình”. Điều này đủ thấy mối hiểm nguy rình rập và chực chờ ập đến khi người phụ nữ bước vào quá trình sinh nở.

Thực tế, tất cả các bác sĩ sản khoa đều nằm lòng 5 tai biến có thể gây tử vong ở sản phụ gồm băng huyết sau sinh, tiền sản giật, uốn ván rốn, vỡ tử cung, nhiễm trùng hậu sản. Nếu như các biến cố khác đã được y học hiện đại theo dõi sát sao suốt thai kỳ và khắc phục tương đối hiệu quả. Băng huyết và tiền sản giật vẫn khiến các bác sĩ lo lắng vì biến cố có thể diễn ra bất ngờ, ngoài dự đoán.

Gần đây, một sự cố được nhắc đến rất nhiều là thuyên tắc ói/ thuyên tắc mạch. Bệnh xảy ra với tần suất khoảng 1/ 8000 – 1/ 20.000. Nguyên nhân gây ra là do trong quá trình sinh, nước ói xâm nhập vào lòng mạch, gây sốc phản vệ dẫn đến tử vong ở sản phụ. Ngay cả đất nước có nền y tế phát triển như Hoa Kỳ, các ca thuyên tắc ói vẫn chiếm tỷ lệ tử vong cao, và nếu giữ được tính mạng thì bệnh nhân cũng chỉ sống đời sống thực vật.

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hà (người ngồi giữa)

BS Hà đã bộc bạch những nỗi niềm của mình trong hơn 30 năm làm việc, bắt đầu bằng nụ cười và những câu chuyện vui. Với bà, niềm vui phải nhiều hơn mới khiến bà trụ lại. Bởi khi chứng kiến những thiên thần chào đời hay nghe lời mẹ ru con, bà thấy ấm áp. Nếu không làm việc vài ngày bà lại bồn chồn không yên.

Chia sẻ những trăn trở trong nghề, giai đoạn 1995 – 2000, nếu một ca được chẩn đoán thuyên tắc ói, bác sĩ sẵn sàng quyết định tích tắc để mổ bắt con và buộc lòng chấp nhận sự hy sinh của người mẹ. Thì sau này, nhiều trường hợp tương tự lại khiến bác sĩ rơi vào cảnh kiện cáo mà không được bất kỳ ai kể cả pháp luật đứng ra bảo vệ. Vì thế hầu như 10 năm trở lại đây, người thầy thuốc đã không thực hiện phương án đó nữa như một cách để tự bảo vệ mình. Đó là một nỗi buồn sâu thẳm trong lương tâm người thầy thuốc.

Để nhấn mạnh thêm những dấu ấn mà không phải ai cũng có cơ hội được nghe, được nhìn, để thấu hiểu. BS Hà kể về 2 câu chuyện khiến bà khắc vào tâm trí và luôn nhắc nhở mình những năm làm nghề.

Nhớ lại cách đây hơn 10 năm, một bác sĩ nam làm việc ở bệnh viện Từ Dũ. Khi xử lý ca tiền sản giật nặng ở sản phụ mang song thai. Ông đã làm việc tích cực suốt đêm nhưng không may trong thời gian chờ đợi thích hợp để xử lý, thai nhi chết trong bụng mẹ. Người nhà bệnh nhân xông vào định hành hung. Không lâu sau khung cảnh hỗn loạn đó, ông đã đột quỵ. Hiện tại, trải qua một thời gian rất dài, ông vẫn ngồi xe lăn và cần sự chăm sóc của vợ con.

Ảnh minh hoạ

Trường hợp khác, bác sĩ nữ chuyên khoa sản công tác tại Ban Mê Thuột, vô tình  gặp một ca mất tim thai đột ngột do dây rốn thắt nút. Mặc dù chỉ là một biến cố ngoài ý muốn và rất khó kiểm soát nhưng vụ việc dẫn đến kiện cáo, tường trình khiến bác sĩ này gần như điên loạn. Cuối cùng, bà chọn cách cùng hai con nương nhờ cửa Phật.

Qua những câu chuyện kể, những phút trải lòng về khó khăn mà một bác sĩ sản khoa phải trải qua. Thật lòng những ai trong ngành mới thấu. Người thầy thuốc cũng là một người bình thường, họ cũng có gia đình và con cái. Nhưng đôi lúc, họ đặt tâm trí của mình nơi bệnh nhân nhiều hơn cả người nhà, và không có thời gian lo cho tổ ấm. Có khi con cái hư hỏng hay gia đình tan vỡ.

 Nói đến tận cùng, khi đã vận nghiệp y đức vào mình, bác sĩ chỉ mong cứu người, chẳng ai muốn gây tổn hại đến bệnh nhân. Thực tế sẽ có những người thật sự thiếu trách nhiệm gây hậu quả, rất đáng khiển trách. Nhưng một số trường hợp bất khả kháng, cần sự quyết định chỉ tính bằng giây, bằng phút. Nên bệnh nhân và người nhà hãy hiểu để có thể cảm thông và chung tay cùng bác sĩ. Đừng cố gắng đào thêm hố sâu ngăn cách giữa thầy thuốc và bệnh nhân.

 

Ds. Nguyễn Hạ Quyên trích theo chuyện đời chuyện nghề